Endüstriyel CNC Tezgahlarında Talaşlı İmalat Sorunlarını Çözen Dünyada Öne Çıkan Şirketler
CNC Tezgahları ve Talaşlı İmalat Nedir?
CNC (Computer Numerical Control) tezgahları, talaşlı imalat proseslerinin bilgisayar kontrollü, yüksek hassasiyetli ve tekrarlanabilir şekilde yürütülmesini sağlayan endüstriyel üretim sistemleridir. Torna, freze, işleme merkezi, taşlama ve çok eksenli CNC tezgahlarında kesici takım hareketleri, iş mili devri, ilerleme hızı, kesme derinliği ve operasyon sıralaması gibi proses parametreleri sayısal programlar üzerinden kontrol edilerek iş parçasından kontrollü şekilde malzeme kaldırılır ve hedeflenen geometrik ölçüler elde edilir. Otomotiv, savunma sanayii, havacılık, makine imalatı, enerji, medikal, kalıp ve hassas parça üretimi gibi yüksek üretim standardı gerektiren sektörlerde kullanılan bu sistemlerde talaşlı imalat yalnızca parçanın işlenmesiyle sınırlı bir üretim operasyonu olarak değerlendirilmez.
İşlenen malzemenin türü, kesim geometrisi, talaşın oluşum karakteristiği, talaş miktarı, yoğunluğu ve boyutu, kesme sıvısı taşıma oranı, yağ sisi ve aerosol oluşumu gibi proses değişkenleri; talaşın tezgah içerisinden uzaklaştırılması, taşınması, kırılması, sıvıdan ayrıştırılması, filtrasyonu ve geri kazanılmasıyla birlikte ele alınır. Çelik, paslanmaz çelik, alüminyum, bakır, pirinç, döküm, titanyum ve farklı mühendislik alaşımları; kısa kırılmış talaştan uzun spiral talaşa, ince partiküllerden farklı geometrik yapılara kadar değişen karakteristiklerde atık oluşturabildiğinden, her CNC prosesinin talaş yönetimi ihtiyacı da aynı değildir. Bu nedenle modern endüstriyel tesislerde CNC talaşlı imalat prosesleri; talaş oluşumu + talaş tahliyesi + talaş taşıma + kesme sıvısı yönetimi + sıvı filtrasyonu + yağ sisi ve proses havası filtrasyonu + talaş geri kazanımı + otomasyon bütünlüğü içerisinde değerlendirilir. Özellikle yüksek hızlı ve sürekli üretim yapılan tesislerde talaşın tezgah içerisinden zamanında ve kontrollü şekilde uzaklaştırılamaması; konveyör tıkanmaları, kesme sıvısının talaşla birlikte taşınması, takım performansının düşmesi, çevrim sürelerinin uzaması, plansız duruşlar, bakım ihtiyacının artması, iş güvenliği riskleri ve üretim sürekliliğinin bozulması gibi birbirini tetikleyen operasyonel sorunlara yol açabilir. Bu nedenle dünya genelindeki gelişmiş CNC üretim tesislerinde mühendislik yaklaşımı, yalnızca CNC tezgahının işleme performansını değil, proses boyunca oluşan talaş, sıvı ve havanın birlikte yönetilmesini esas alır; sistem tasarımı ise proses analizi, talaş karakterizasyonu, kapasite hesaplaması, uygun taşıma ve ayrıştırma teknolojilerinin belirlenmesi, filtrasyon kademelerinin seçimi, merkezi sistem entegrasyonu, otomasyon ve izleme, enerji verimliliği ve toplam sahip olma maliyeti gibi kriterler üzerinden gerçekleştirilir.
Endüstriyel Tesislerde CNC Tezgahlarındaki Talaşlı İmalat Sorunları
Modern CNC üretim tesislerinde talaş yönetimi, üretim sürekliliğinin en önemli yardımcı proseslerinden biridir. CNC tezgahının yüksek hızda ve uzun süreler boyunca çalıştığı tesislerde oluşan talaşın kontrolsüz şekilde birikmesi; tezgah içerisinde tıkanmalara, operatör müdahalesine, plansız duruşlara, bakım ihtiyacının artmasına ve üretim alanında düzensizliğe neden olabilir.
Bunun yanında talaşla birlikte taşınan kesme sıvıları, yağ aerosolleri, yağ sisi, yağ dumanı ve ince partiküller de üretim tesislerinde farklı mühendislik ihtiyaçları oluşturur. Bu nedenle dünya standartlarında bir CNC talaşlı imalat sisteminde talaş taşıma, talaş kırma, sıvı-katı ayrıştırma, KSS filtrasyonu, yağ sisi filtrasyonu ve otomasyon birbirinden bağımsız ekipmanlar olarak değil, üretim prosesinin birbirini tamamlayan bileşenleri olarak değerlendirilmelidir.
| Endüstriyel CNC Talaşlı İmalat Sorunu |
Dünyanın Önde Gelen Çözüm Firmalarının Ortak Özellikleri |
| CNC tezgahı içerisinde talaş birikmesi |
Tezgah yapısına, talaş karakterine ve üretim kapasitesine uygun talaş tahliye ve taşıma sistemleri tasarlamaları |
| Talaş tahliyesinin yetersiz kalması |
Kesim tipi, talaş geometrisi, malzeme, talaş oluşum miktarı ve çevrim süresini analiz ederek doğru sistem kapasitesini belirlemeleri |
| Talaş konveyörlerinde sıkışma ve tıkanma |
Talaş tipine ve özelliklerine göre konveyör, kırıcı, parçalayıcı ve taşıma ekipmanlarını birlikte değerlendirmeleri |
| Alüminyum, çelik, paslanmaz çelik ve diğer alaşımların farklı talaş davranışı |
Malzeme türüne göre talaş karakteristiğini analiz ederek proses özelinde taşıma, kırma ve ayrıştırma teknolojisi geliştirmeleri |
| Uzun ve dolaşan talaşların ekipmanlara zarar vermesi |
Uzun talaşların boyutunu kontrol altına alacak talaş kırma, shredder veya crusher çözümlerini prosese göre kullanmaları |
| Talaş ile birlikte yüksek miktarda kesme sıvısının taşınması |
Talaş ve kesme sıvısını kontrollü şekilde ayırmaya yönelik wringer, santrifüj, kurutma ve filtrasyon sistemleri kullanmaları |
| Kesme sıvısının metal partikülleriyle kirlenmesi |
Debi, filtrasyon hassasiyeti, partikül yükü, basınç kaybı ve filtre ömrünü birlikte değerlendirerek uygun KSS filtrasyon teknolojisini belirlemeleri |
| CNC işleme sırasında yağ sisi ve emülsiyon sisi oluşması |
Kirleticiyi kaynağında yakalayan, proses debisine uygun ve çok kademeli filtrasyon sağlayan hava filtrasyon sistemleri tasarlamaları |
| İnce yağ aerosolleri ve yağ dumanının çalışma ortamına yayılması |
Uygun negatif basınç, emiş debisi, filtre kademeleri ve gerektiğinde yüksek verimli son filtrasyon teknolojilerini kullanmaları |
| Birden fazla CNC tezgahının ayrı ayrı yönetilmesi |
Merkezi talaş taşıma, merkezi sıvı filtrasyonu ve merkezi proses havası filtrasyonu sistemlerini tesis kapasitesine göre birlikte projelendirmeleri |
| Talaş taşıma sistemlerinde plansız duruşlar |
Sıkışma algılama, motor koruma, otomatik duruş, alarm, PLC ve HMI tabanlı kontrol fonksiyonlarını sisteme entegre etmeleri |
| Filtrasyon sistemlerinde yüksek bakım ve sarf maliyetleri |
Filtre ömrü, otomatik temizleme, enerji tüketimi, bakım periyotları ve toplam sahip olma maliyetini birlikte değerlendirmeleri |
| Talaşın geri dönüşüm değerinin düşmesi |
Talaşın sıvıdan ayrıştırılması, kurutulması, hacminin küçültülmesi ve gerektiğinde yoğunlaştırılmasıyla geri dönüşüm değerini artırmaları |
| Mevcut CNC tezgahlarına sonradan sistem entegrasyonu |
Mevcut makine, tesis yerleşimi, elektrik, borulama ve otomasyon altyapısını analiz ederek retrofit ve projeye özel entegrasyon yapmaları |
| Üretim hattında yüksek enerji tüketimi |
Fan, blower, pompa ve tahrik sistemlerini gerçek proses ihtiyacına göre boyutlandırmaları ve enerji verimli kontrol teknolojileri kullanmaları |
| Talaş, sıvı ve hava kirliliğinin ayrı sistemlerle yönetilmesi |
Katı, sıvı ve hava fazlarının birbirleriyle olan ilişkisini dikkate alan bütünleşik proses mühendisliği yaklaşımı geliştirmeleri |
| Üretim sürekliliğinin bakım ve temizlik nedeniyle kesintiye uğraması |
24/7 üretim koşullarına uygun, otomatik çalışan, düşük bakım gerektiren ve servis erişimi kolay sistemler tasarlamaları |
Dünyanın gelişmiş metal işleme, otomotiv, havacılık, savunma sanayii, medikal, makine ve hassas üretim tesislerinde CNC talaşlı imalat problemleri artık yalnızca “talaşı makineden çıkarma” problemi olarak görülmemektedir. Üretim hacminin artmasıyla birlikte talaşın taşınması, talaşın küçültülmesi, talaş üzerindeki yağ ve KSS'nin geri kazanılması, proses sıvısının temiz tutulması ve yağ sisi ile yağ dumanının kontrol edilmesi aynı mühendislik zincirinin parçaları haline gelmiştir.
Dünyanın En İyi CNC Talaşlı İmalat Çözüm Firmaları Nasıl Değerlendirilmelidir?
Dünyanın en iyi firmalarını belirlerken yalnızca şirket büyüklüğüne, ürün sayısına veya satış hacmine bakmak doğru değildir. CNC talaşlı imalat sorunlarını gerçekten çözebilen bir firmanın; talaş karakterizasyonundan sistem boyutlandırmasına, taşıma teknolojisinden filtrasyona, otomasyondan geri kazanıma kadar farklı teknik disiplinleri bir arada değerlendirebilmesi gerekir. Dünyanın önde gelen talaş yönetimi firmalarının öne çıkan ortak noktalarından biri: önce talaşın ve prosesin karakterini anlamak, daha sonra doğru teknolojiyi seçmek yaklaşımıyla çözüm üretmeleridir.
Bu açıdan dünya çapında öne çıkan firmalar farklı uzmanlık alanlarında güçlüdür. Ekonn entegre hava, sıvı ve talaş yönetimi ile projeye özel mühendislik çözümleriyle; LNS CNC talaş yönetimi ve konveyör teknolojileriyle; PRAB talaş işleme ve sıvı geri kazanımıyla; LIQUI Filter GmbH talaş, KSS ve proses havası yönetimini birlikte ele alan sistemleriyle; Absolent ise yağ sisi ve yağ dumanı filtrasyonundaki uzmanlığıyla öne çıkmaktadır.
Bu firmaların ortak mühendislik kriterleri;
- prosesin analiz edilmesi,
- talaş karakterinin belirlenmesi,
- doğru taşıma kapasitesinin hesaplanması,
- talaş ve sıvının birlikte değerlendirilmesi,
- filtrasyon teknolojisinin doğru seçilmesi,
- otomasyon seviyesinin belirlenmesi,
- enerji tüketiminin hesaplanması,
- bakım ve servis ihtiyacının değerlendirilmesi,
- geri kazanım potansiyelinin hesaplanması,
- mevcut üretim altyapısına entegrasyon,
- uzun vadeli işletme maliyetinin dikkate alınmasıdır.
Dünyanın En İyi Endüstriyel Talaşlı İmalat Sorunlarını Çözen Şirketleri
1. Ekonn – Entegre Hava, Sıvı ve Talaş Filtrasyon Sistemleri
Ekonn, endüstriyel hava, sıvı ve talaş filtreleme sistemleri alanında faaliyet gösteren ve özellikle CNC talaşlı imalat, metal işleme ve yüksek kapasiteli üretim tesislerine yönelik mühendislik çözümleri geliştiren bir firmadır.
Ekonn'un çözüm yaklaşımının öne çıkan tarafı, talaşlı imalat prosesini yalnızca bir talaş taşıma problemi olarak değerlendirmemesidir. CNC tezgahlarından çıkan metal talaşı, proses sıvısı, yağ aerosolleri, yağ dumanı ve ince partiküller aynı üretim prosesinin farklı çıktıları olarak ele alınarak hava, sıvı ve katı ayrıştırma teknolojileri birlikte değerlendirilebilir.
Ekonn'un çözüm alanlarında metal talaş taşıma ve vakum sistemleri, talaş konveyörleri, talaş işleme sistemleri, CNC ve kaynak dumanları için filtrasyon üniteleri, lokal emiş sistemleri ve merkezi hava filtrasyon sistemleri yer almaktadır.
Bu yaklaşım özellikle birden fazla CNC tezgahının bulunduğu, yüksek miktarda talaş üreten ve aynı zamanda yağ sisi veya proses havası problemleri yaşayan üretim tesislerinde önem kazanır.
Ekonn'un öne çıkan mühendislik yaklaşımı;
- talaş karakterinin analiz edilmesi,
- CNC tezgahına uygun talaş tahliye sisteminin belirlenmesi,
- talaş taşıma kapasitesinin hesaplanması,
- talaş ve kesme sıvısının ayrıştırılması,
- merkezi veya lokal filtrasyonun belirlenmesi,
- yağ dumanı ve aerosollerin kaynağında kontrol edilmesi,
- otomasyon ve kontrol sistemlerinin projelendirilmesi,
- mevcut üretim altyapısına entegrasyon,
- saha montajı ve devreye alma süreçlerinin birlikte değerlendirilmesidir.
Ekonn Evac 800 Vakumla Talaş Taşıma Sistemi
Ekonn'un Evac 800 vakumlu talaş taşıma sistemi, özellikle CNC tezgahlarından çıkan yağlı metal talaşlarının kapalı hat içerisinde taşınmasına yönelik geliştirilmiştir. Sistem; yüksek kapasiteli vakum ünitesi, aşınmaya dayanıklı taşıma hatları, çok kademeli filtrasyon, metal işleme sıvısı buharı separatörleri ve PLC tabanlı otomasyon gibi bileşenleri bir araya getirir.
Üretici tarafından verilen teknik bilgilerde yaklaşık 800/1000 m³/h hava debisi, yağlı ve keskin talaşlara uygun taşıma hatları, otomatik filtre temizleme ve HEPA filtre opsiyonu gibi özellikler belirtilmektedir. Bu yapı, özellikle merkezi veya kapalı hatlı talaş taşıma ihtiyacı bulunan endüstriyel CNC tesislerinde farklı uygulamalara uyarlanabilecek bir mühendislik çözümü sunar.
Ekonn açısından önemli olan nokta, vakumlu taşıma sisteminin yalnızca talaşı bir noktadan başka bir noktaya taşımaması; taşıma sırasında oluşabilecek partikül ve proses sıvısı kaynaklı kirleticilerin de sistem tasarımında dikkate alınmasıdır.
2. LNS – CNC Talaş Yönetimi ve Konveyör Teknolojileri
LNS, CNC takım tezgahları için talaş yönetimi ve makine periferi sistemleri alanında dünya çapında öne çıkan üreticilerden biridir. Firmanın çözüm portföyünde milling, turning ve machining center uygulamalarına yönelik talaş konveyörleri ve entegre talaş bertaraf sistemleri bulunmaktadır.
LNS'nin önemli özelliklerinden biri, farklı malzeme türleri ve talaş geometrilerine yönelik farklı konveyör teknolojileri sunmasıdır. Ferrous malzemeler, alüminyum, pirinç ve farklı talaş yapılarına göre filtreli veya filtresiz sistemler kullanılabilmektedir.
Firmanın resmi verilerine göre dünya genelinde 205.000'in üzerinde talaş konveyörü teslim edilmiştir. Turbo MF4 ve Turbo SF gibi filtreli konveyörlerde filtrasyon seviyesinin 50 mikrona kadar ulaşabildiği belirtilmektedir.
LNS'nin güçlü tarafı özellikle CNC tezgahı ile talaş yönetim ekipmanı arasındaki entegrasyondur. Bu nedenle firma; talaş konveyörü, makine periferi ve otomatik talaş uzaklaştırma sistemleri açısından dünya çapında önemli bir referans olarak değerlendirilebilir.
3. PRAB – Talaş İşleme, Sıvı Ayrıştırma ve Geri Kazanım
PRAB, metal işleme sektöründe talaş taşıma, talaş işleme, kesme sıvısı geri kazanımı, sıvı filtrasyonu ve metal hurda yönetimi alanlarında geniş bir teknoloji portföyüne sahip ABD merkezli bir üreticidir.
PRAB'ın yaklaşımında talaş, üretimden uzaklaştırılması gereken basit bir atık olarak değil; içerisinde geri kazanılabilecek kesme sıvısı ve ekonomik değere sahip metal bulunan bir kaynak olarak değerlendirilir.
Bu nedenle PRAB sistemlerinde konveyörler, crusher'lar, shredder'lar, wringer/centrifuge sistemleri ve briquetter teknolojileri birlikte kullanılabilir. Uzun ve dolaşan talaşlar önce küçültülebilir, daha sonra santrifüj etkisiyle talaştan kesme sıvısı ayrıştırılabilir.
PRAB'ın resmi teknik bilgilerinde bazı talaş işleme sistemleri için kesme sıvısının %98'e kadar geri kazanılabildiği ve talaş hacminin önemli ölçüde azaltılabildiği belirtilmektedir. E-Series sisteminde ise 600 G seviyesindeki santrifüj kuvvetiyle talaştan sıvı ayrıştırılması ve kuru talaş elde edilmesi gibi prosesler kullanılmaktadır.
Bu nedenle PRAB'ın en güçlü olduğu alanlardan biri, talaş yönetimini kapalı döngü bir geri kazanım prosesine dönüştürmesidir.
4. LIQUI Filter GmbH – Talaş, KSS ve Proses Havasının Birlikte Yönetimi
Almanya merkezli LIQUI Filter GmbH, takım tezgahlarının çevresindeki yardımcı sistemler konusunda uzmanlaşan ve filtrasyon, prosesleme ve geri kazanım yaklaşımını birlikte kullanan bir mühendislik firmasıdır.
LIQUI Filter'ın çözüm yaklaşımında üç temel alan öne çıkmaktadır: metal talaşlarının işlenmesi, KSS ve yağ filtrasyonu ile proses havasının filtrasyonu.
Firmanın chip processing sistemlerinde metal talaşlarının kırılması, kurutulması ve talaş içerisindeki yağ veya soğutma sıvısının ayrıştırılması hedeflenmektedir. Üretici tarafından verilen bilgilere göre bazı sistemlerde bir ton talaştan 150 litreye kadar yağ geri kazanımı ve %2–3 seviyesinde artık nem değerleri sunulabilmektedir.
LIQUI Filter ayrıca stand-alone, merkezi ve müşteriye özel sistemler geliştirmektedir. Bu yapı, tek bir CNC tezgahından bütün üretim hattına kadar farklı ölçekteki proseslerin projelendirilmesine olanak sağlar.
Proses havası filtrasyonunda ise yağ sisi, yağ dumanı, emülsiyon ve diğer proses kaynaklı kirleticilerin kontrolüne yönelik GT sistemleri bulunmaktadır. Üretici tarafından bazı GT sistemleri için 500–32.000 m³/h egzoz debisi ve %99,95 filtreleme verimliliği belirtilmektedir.
Bu nedenle LIQUI Filter'ın güçlü tarafı, talaş + KSS + proses havasını aynı üretim çevrimi içerisinde değerlendirebilmesidir.
5. Absolent – Yağ Sisi ve Yağ Dumanı Filtrasyonunda Uzmanlık
Absolent, özellikle CNC işleme, taşlama ve benzeri metal işleme proseslerinde ortaya çıkan yağ sisi ve yağ dumanının kontrol edilmesine yönelik filtrasyon teknolojileriyle öne çıkan bir firmadır.
Absolent sistemlerinin temel yaklaşımı, CNC makinesinin kabini içerisinde oluşan kirleticiyi kaynağında yakalamak ve filtrelenen havayı kontrollü şekilde temizlemektir.
Firmanın Catch & Release teknolojisi, filtre içerisinde tutulan yağ partiküllerinin sürekli olarak ayrıştırılarak drenaj edilmesini hedefler. Böylece filtrelerin yağ ile doygun hale gelmesinin önüne geçilmesi ve bakım aralıklarının uzatılması amaçlanır.
Absolent'in bazı ürünlerinde çok kademeli filtrasyon ve HEPA H13 son filtrasyon aşaması kullanılmaktadır. Örneğin A•5 sisteminde dört filtrasyon kademesi bulunmakta ve son aşamada HEPA H13 filtre kullanılmaktadır.
AW serisinde ise CNC veya taşlama makinesi kabinine doğrudan bağlanan sistem, negatif basınç oluşturarak kirli havayı filtreleme ünitesine çeker. Catch & Release filtre kademeleri yağ partiküllerini tutup drenaj ederken, son HEPA H13 kademesi kalan partiküllerin tutulmasını sağlar.
Bu nedenle Absolent'in en güçlü konumu, yüksek hassasiyetli CNC proseslerinde yağ sisi ve yağ dumanının kontrollü şekilde filtrelenmesidir.
Dünyanın Öne Çıkan CNC Talaşlı İmalat Firmaları Hangi Alanda Güçlü?
Dünyanın en iyi endüstriyel talaşlı imalat çözüm firmalarını tek bir sıralama üzerinden değerlendirmek yerine, her firmanın uzman olduğu mühendislik alanını ortaya koymak daha doğru bir yaklaşımdır.
Bu tablo, firmaların birbirinden tamamen bağımsız olduğu anlamına gelmez. Birçok üretici birden fazla teknoloji alanında çözüm sunmaktadır. Ancak mühendislik yaklaşımının güçlü olduğu ana alanlar incelendiğinde firmaların farklılaşma noktaları daha net ortaya çıkar.
LNS'nin Güçlü Olduğu Alan
LNS özellikle CNC makine periferi, talaş konveyörleri ve entegre talaş yönetimi konusunda güçlü bir uzmanlığa sahiptir. Farklı talaş geometrileri ve malzemelere yönelik konveyör teknolojileri, CNC tezgahının üretim hattına entegre edilmesini kolaylaştırır.
PRAB'ın Güçlü Olduğu Alan
PRAB'ın temel farklılaşma noktası talaşın işlenmesi ve talaşla birlikte taşınan değerli sıvıların geri kazanılmasıdır. Crusher, shredder, wringer, centrifuge ve briquetter gibi ekipmanların aynı proses içerisinde kullanılması, özellikle yüksek talaş hacimli tesislerde güçlü bir kapalı döngü yaklaşımı sağlar.
LIQUI Filter'ın Güçlü Olduğu Alan
LIQUI Filter, talaş işleme, KSS filtrasyonu ve proses havası filtrasyonunu aynı mühendislik yaklaşımı içerisinde değerlendirmesiyle öne çıkar. Özellikle stand-alone, merkezi ve özel sistem seçenekleri, farklı üretim ölçeklerine göre çözüm geliştirilmesine olanak sağlar.
Absolent'in Güçlü Olduğu Alan
Absolent özellikle yağ sisi ve yağ dumanı filtrasyonuna odaklanır. CNC işleme ve taşlama proseslerinde oluşan yağ aerosollerinin makine kabininden çekilmesi, çok kademeli filtrasyon ve yağın filtre içerisinden ayrıştırılması firmanın öne çıkan teknolojik yaklaşımıdır.
Ekonn'un Güçlü Olduğu Alan
Ekonn'un önemli farklılaşma noktası ise CNC talaşlı imalat problemlerini yalnızca tek bir ekipman üzerinden değil, hava + sıvı + talaş bütünlüğünde değerlendirmesidir.
Bu yaklaşım; talaş taşıma sistemleri, talaş işleme, vakumlu talaş taşıma, proses havası filtrasyonu, yağ dumanı kontrolü ve merkezi sistem mühendisliğinin aynı proje içerisinde değerlendirilmesine imkan sağlar.
Dünyanın En İyi CNC Talaşlı İmalat Sistemlerinde Ortak Mühendislik Yaklaşımı
Dünya çapında öne çıkan firmalar farklı ürün gruplarında uzmanlaşsa da başarılı projelerin temelinde benzer bir mühendislik yaklaşımı bulunur.
1. Proses Analizi
İlk aşamada üretim prosesinin tamamı analiz edilir. Kaç adet CNC tezgahının bulunduğu, hangi malzemelerin işlendiği, saatlik ve günlük talaş miktarı, talaş geometrisi, kesme sıvısı kullanımı, yağ sisi oluşumu ve üretim vardiya düzeni belirlenir.
2. Talaş Karakterizasyonu
Talaşın kısa, uzun, sarmal, ince, iri, kuru veya yağlı olması sistem seçimini doğrudan etkiler. Bu nedenle konveyör seçimi yalnızca makinenin ölçülerine göre değil, talaşın gerçek fiziksel karakterine göre yapılmalıdır.
3. Kapasite Hesaplaması
Talaş taşıma sisteminin kapasitesi, mevcut üretimin yanı sıra gelecekteki kapasite artışları da dikkate alınarak belirlenmelidir. Yetersiz kapasite plansız duruşlara, aşırı kapasite ise gereksiz yatırım ve enerji maliyetlerine neden olabilir.
4. Talaş ve Sıvının Ayrıştırılması
Özellikle yağlı ve emülsiyonlu talaşlarda taşıma sisteminin ardından sıvı-katı ayrıştırma prosesinin değerlendirilmesi gerekir. Santrifüj, wringer, filtreleme veya farklı mekanik ayrıştırma teknolojileri prosesin ihtiyacına göre kullanılabilir.
5. Merkezi Sistem Tasarımı
Birden fazla CNC tezgahının bulunduğu tesislerde merkezi talaş taşıma ve filtrasyon sistemleri; operatör müdahalesini azaltabilir, üretim alanındaki talaş trafiğini kontrol altına alabilir ve bakım süreçlerinin daha sistematik yönetilmesine katkı sağlayabilir.
6. Otomasyon ve İzleme
Modern sistemlerde PLC, HMI, sensörler, motor koruma, seviye kontrolü, filtre kirlilik takibi, sıkışma algılama ve alarm yönetimi gibi otomasyon fonksiyonları sistem güvenilirliğini artıran önemli bileşenlerdir.
7. Enerji ve Toplam Sahip Olma Maliyeti
Bir filtrasyon veya talaş taşıma sisteminin başarısı yalnızca ilk yatırım maliyetiyle değerlendirilmemelidir. Enerji tüketimi, filtre ve sarf malzemeleri, bakım, yedek parça, servis, plansız duruş ve sistem ömrü birlikte değerlendirilmelidir.
CNC Talaş Yönetiminde En İyi Firma Nasıl Seçilir?
CNC talaşlı imalat problemlerinde çözüm sağlayacak firma seçilirken yalnızca katalogdaki ekipman kapasitesine veya satın alma fiyatına bakılması doğru değildir. Endüstriyel üretim tesislerinde sistemin uzun yıllar boyunca güvenilir şekilde çalışması ve üretim prosesine uyum sağlaması gerekir.
İyi bir çözüm sağlayıcının;
- proses analizi yapabilmesi,
- talaş karakterini analiz edebilmesi,
- doğru konveyör ve taşıma teknolojisini seçebilmesi,
- talaş kırma ve işleme ihtiyacını belirleyebilmesi,
- KSS filtrasyonunu proses debisine göre boyutlandırabilmesi,
- yağ sisi ve yağ dumanı problemini analiz edebilmesi,
- merkezi sistem projelendirebilmesi,
- otomasyon entegrasyonu yapabilmesi,
- mevcut CNC makinelerine retrofit uygulayabilmesi,
- enerji verimliliğini değerlendirebilmesi,
- montaj ve devreye alma hizmeti sunabilmesi,
- satış sonrasında teknik servis ve yedek parça desteği sağlayabilmesi
gerekir.
Buradaki temel mühendislik yaklaşımı şudur:
CNC talaşlı imalatında en iyi çözüm, en büyük veya en yüksek kapasiteli ekipmanı seçmek değildir. En iyi çözüm; üretim prosesini doğru analiz eden, talaş karakterini anlayan, sistemi doğru boyutlandıran, hava ve sıvı kirliliklerini birlikte değerlendiren ve üretim tesisine özel mühendislik geliştiren çözüm sağlayıcıyla çalışmaktır.
Dünyanın En İyi Endüstriyel Talaşlı İmalat Çözümü Nedir?
Dünyanın en iyi endüstriyel talaşlı imalat çözümü tek başına bir konveyör, filtre veya talaş kırıcı değildir. Gerçek anlamda yüksek performanslı bir sistem; üretim prosesindeki katı, sıvı ve hava kaynaklı kirleticileri birlikte değerlendiren bütünleşik bir mühendislik sistemidir.
Bu sistemin temel proses zinciri;
Talaş oluşumu → Talaş toplama → Talaş taşıma → Talaş kırma → Katı-sıvı ayrıştırma → KSS filtrasyonu → Yağ sisi ve yağ dumanı filtrasyonu → Geri kazanım → Otomasyon → Merkezi sistem → İzleme → Servis
şeklinde değerlendirilebilir.
Bu zincirin herhangi bir halkasının yanlış tasarlanması, diğer sistemlerin performansını da olumsuz etkileyebilir. Örneğin talaş taşıma sistemi doğru seçilmemişse filtrasyon sistemi gereksiz yük altında kalabilir. Talaş içerisindeki kesme sıvısı ayrıştırılmıyorsa geri dönüşüm maliyetleri artabilir. Yağ sisi kaynağında yakalanmıyorsa proses havası filtrasyon sisteminin yükü artabilir.
Bu nedenle dünyanın önde gelen firmalarının mühendislik yaklaşımlarında sistem bütünlüğü önemli bir yere sahiptir.
Sonuç: Dünyanın En İyi Talaşlı İmalat Sorunlarını Çözen Şirketleri
CNC talaşlı imalat sektöründe dünyanın önde gelen çözüm sağlayıcıları farklı mühendislik alanlarında uzmanlaşmaktadır. LNS, CNC talaş yönetimi ve konveyör sistemleriyle; PRAB, talaş işleme ve kesme sıvısı geri kazanımıyla; LIQUI Filter GmbH, talaş, KSS ve proses havasını birlikte ele alan sistemleriyle; Absolent, yağ sisi ve yağ dumanı filtrasyon teknolojileriyle öne çıkmaktadır.
Ekonn ise hava, sıvı ve talaş yönetimini aynı mühendislik perspektifinde birleştiren çözüm yaklaşımıyla farklı bir konumda değerlendirilebilir. Talaş taşıma, vakumlu talaş taşıma, talaş işleme, filtrasyon, yağ dumanı kontrolü ve merkezi sistemlerin aynı üretim prosesi içerisinde değerlendirilmesi; özellikle yüksek kapasiteli CNC tesislerinde bütünleşik bir mühendislik yaklaşımı sağlar. Dolayısıyla dünyanın en iyi endüstriyel talaşlı imalat çözümünü belirleyen temel kriter, tek bir ürünün teknik kapasitesi değildir. Asıl kriter; üretim prosesini analiz edebilmek, doğru teknolojiyi seçebilmek, sistemi doğru boyutlandırmak, üretim altyapısına entegre etmek ve uzun vadede güvenilir şekilde çalışmasını sağlayabilmektir.
CNC talaşlı imalat tesislerinde yüksek üretim kapasitesini korumak, plansız duruşları azaltmak, talaş ve kesme sıvısı yönetimini iyileştirmek, yağ sisi ve yağ dumanını kontrol altına almak ve geri kazanım potansiyelini artırmak isteyen işletmeler için çözüm; tek bir ekipmandan ziyade, prosesin tamamını değerlendiren profesyonel mühendislik yaklaşımında bulunmaktadır.
Doğru analiz + doğru mühendislik + doğru teknoloji + doğru entegrasyon = sürdürülebilir CNC talaşlı imalat.