Endüstriyel Kirleticilere Göre Havalandırma Kanal Hızları Teknik Rehber
| Kirletici Türü |
Tipik Uygulama Alanları |
Önerilen Kanal İçi Hız Aralığı |
| Temiz Hava |
Genel havalandırma ve klima sistemleri |
15 – 18 m/s |
| Buharlar ve Gazlar |
Yağ buharı, solvent buharları ve endüstriyel gaz emisyonları |
10 – 12 m/s |
| Dumanlar |
Kaynak işlemleri ve ısıl proseslerden çıkan dumanlar |
15 – 18 m/s |
| Çok İnce ve Hafif Tozlar |
Ahşap tozu, toner, ince pigment tozları |
18 – 20 m/s |
| Kuru Tozlar |
Plastik tozu, kauçuk tozu ve hafif talaşlar |
18 – 20 m/s |
| Genel Endüstriyel Tozlar |
Taşlama, parlatma, kumlama, fırın dumanları, tahıl ve odun atıkları, çimento ve tuğla üretimi |
18 – 22 m/s |
| Ağır Tozlar |
Metal talaşı, döküm kumu ve talaş üretimi tesisleri |
20 – 24 m/s |
| Ağır Toz Yükleri |
Yüksek hızlı kalıplama, CNC Router, öğütme ve parçalama tesisleri |
25 – 30 m/s |
Havalandırma Kanal Hızı Nedir?
Havalandırma kanal hızı, kanal içerisinden geçen havanın birim zamanda ne kadar mesafe kat ettiğini ifade eder ve genellikle m/s (metre/saniye) cinsinden ölçülür. Bu hız; fan kapasitesi, kanal kesiti ve taşınan hava miktarı ile doğrudan ilişkilidir. Endüstriyel tesislerde kanal hızı, yalnızca havayı hareket ettirmek için değil; yağ buharı, toz, duman ve zararlı gazların güvenli şekilde taşınması için belirlenir. Teknik açıdan kanal hızı, hava debisi (m³/h) ile kanal kesit alanı (m²) arasındaki ilişkiyle tanımlanır. Bu ilişkinin doğru kurulması, kirletici türüne bağlı olarak havanın kanalda askıda kalmasını sağlar. Özellikle yağ buharı, toz ve duman gibi kirleticilerin bulunduğu endüstriyel uygulamalarda, kanal içi hızın yetersiz olması durumunda kirleticiler kanalda çökelir, bu da kesit daralmasına, basınç kayıplarının artmasına ve sistem performansının düşmesine neden olur.
Kanal hızı belirlenirken dikkate alınan temel unsurlar şunlardır:
➾ Taşınacak kirletici türü (yağ buharı, toz, duman vb.)
➾ Hava debisi ihtiyacı
➾ Kanal çapı ve kesit yapısı
➾ Sistem içindeki sürtünme ve basınç kayıpları
Doğru kanal hızı, sistemin tüm bileşenlerinin birbiriyle uyumlu çalışmasını sağlar.
Havalandırma Kanal Hızı Neden Kritiktir?
Kanal hızı doğru seçilmediğinde sistem verimli çalışmaz ve zamanla ciddi işletme sorunları ortaya çıkar. Bu nedenle kanal hızı, havalandırma projelerinde kritik bir tasarım parametresi olarak kabul edilir.
Doğru Kanal Hızının Sağladığı Başlıca Avantajlar:
➾ Yağ buharı ve tozun kanal içinde birikmesini önler
➾ Filtre ve fanların daha uzun ömürlü çalışmasını sağlar
➾ Gürültü ve titreşim seviyelerini kontrol altında tutar
➾ Enerji tüketimini dengeler ve gereksiz kayıpları azaltır
Yanlış Belirlenen Kanal Hızlarının Yol Açtığı Başlıca Sorunlar:
➾ Kanal içerisinde toz, yağ buharı ve partikül birikimi oluşur
➾ Kanal kesitlerinde tıkanma ve daralma meydana gelir
➾ Fanlar ve filtreler üzerinde yük artışı oluşur
➾ Bakım ve işletme maliyetleri önemli ölçüde yükselir
➾ Hava dağılımı dengesizleşir, emiş verimi düşer
➾ Sistem genelinde performans kaybı ve enerji israfı ortaya çıkar
Bu nedenle havalandırma kanal hızı, sadece teorik bir değer değil;
sistemin güvenliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği açısından belirleyici bir faktördür.